Dẫn nhập

Trước ngưỡng cửa hưu-trí cho cuộc đời chuyên-nghiệp, chúng tôi đã tới lúc tổng kết và cập-nhật những biên khảo và nghiên cứu từ gần hai thập niên qua, một đa mang nghề tay trái nghiên cứu lịch sử và nhân văn liên hệ đến Việt Nam, vì chúng tôi vẫn tâm niệm, trong khả năng khiêm tốn và khả thể, nếu đã có cơ may nghiên cứu hay đi tìm sự Thật và cái Đẹp thì cũng có bổn phận ghi lại cho các thế hệ sau, với hy vọng rằng chỉ có thống nhất nhân tâm và địa lý khi nào những khúc mắc và vấn nạn lịch sử đã được nhìn nhận và giải tỏa. Chúng tôi đã hân hạnh được ông Võ Thắng Tiết NXB Văn-Nghệ (tức thầy Từ Mẫn của Lá Bối trước biến cố 30-4-1975) xuất bản tập Văn Học Và Thời Gian năm 2000, ông Trương Đình Nho nhà Đại Nam xuất bản hai tập 40 Năm Văn Học Chiến Tranh (1997) và Văn Học Việt Nam Thế Kỷ XX: Một Số Hiện Tượng Và Thể Loại (2004) và ông Phạm Công Danh NXB Xuân Thu hai ấn-phẩm biên khảo và dịch thuật khác; cũng như đã được một số văn hữu, độc giả và sinh viên trong ngoài nước góp ý, cổ võ, tham vấn – nhưng cũng hơn một lần bị một số nhà văn lớn nhỏ làm nản lòng vì tính địa phương và vì tấm chiếu.

Việc tổng-kết này đưa đến tuyển-tập đầu mang tựa 33 NHÀ VĂN NHÀ THƠ HẢI NGOẠI. Nhà văn nhà thơ ở hải ngoại khó có con số chính xác, tùy tiêu chuẩn và quan điểm văn nghệ, nhưng qua hơn 33 năm, con số lên đến nhiều trăm. Phần chúng tôi chỉ nói đến một số tương đối rất nhỏ, trong nhiều hoàn cảnh khác nhau, về tác giả, tác phẩm, về một thể loại hay đề tài,… Tuyển tập này do đó sẽ gồm 1- một số các tác-giả Việt-Nam đã khởi đầu sự nghiệp trước trong thời miền Nam 1954-1975 và tiếp tục sinh hoạt văn nghệ khi rời đất nước sau ngày 30-4-1975, người trước (Du Tử Lê, Hoàng Khởi Phong, Xuân Vũ, Nguyên Sa, v.v.) người sau (Mai Thảo, Nhật Tiến, Nguyễn Mộng Giác, Trần Hoài Thư, Thái Tú Hạp, Hoàng Lộc, Luân Hoán, Tô Thùy Yên, Thảo Trường, v.v.), và 2- những nhà văn thơ khác mà phần sự nghiệp chính là ở ngoài nước hoặc chỉ xuất bản, sáng-tác sau khi rời đất nước hoặc vì chủ đề, phân tích
của chúng tôi đặt trọng tâm vào tác phẩm của tác-giả đó xuất bản ở ngoài nước (Hồ Trường An, Hồ Minh Dũng, Lâm Chương, Nguyễn Trung Hối, Nguyễn Văn Sâm, Tô Thùy Yên, Võ Kỳ Điền, Song Thao,
v.v.). Trong số có những tác-giả đã quá-cố (Cao Đông Khánh, Mai Thảo, Nguyên Sa, Xuân Vũ), có vị về sau không tiếp tục sáng tác (Nguyễn Tấn Hưng, Nguyên Nhi) hoặc bớt/không xuất hiện trên báo
chí hoặc phương-tiện Internet.

Chúng tôi cũng từng có dịp nhận định về một số các nhà văn thơ hải ngoại khác, qua các đề tài và nghiên cứu, những bài viết này đã và sẽ xuất hiện trong các tuyển-tập tổng-quan. Ngoài ra, một tuyển tập khác về Nhà Văn Miền Nam 1954-75 sẽ gồm những bài viết về các nhà văn thơ Dương Nghiễm Mậu, Duyên Anh, Võ Hồng, Võ Phiến, Bình Nguyên Lộc, Thanh Tâm Tuyền, Doãn Quốc Sỹ, Toàn Phong, Bùi Giáng, Vũ Hoàng Chương, Trần Dzạ Lữ, v.v.

Sau cùng, chúng tôi hy vọng các tập tổng quan về Văn Học Miền Nam Lục-Tỉnh 1862-75, Văn Học Miền Nam 1954-75 và Văn Học Hải Ngoại 1975-2005 sẽ có dịp ra mắt độc giả qua phương tiện in ấn.

33 NHÀ VĂN NHÀ THƠ HẢI NGOẠI tuyển tập một số bài viết, xếp theo vần danh-tính, như một dấu chứng về hiện tượng viết ở hải ngoại, một nối dài và một có-mặt hiển nhiên, qua một số tác phẩm và người viết, qua một số dấu mốc thời gian. Có bài và sự việc đã có bụi mờ của năm tháng nhưng có thể hãy còn tiếng vang vọng hôm nay và sau này. Các bài viết được giữ lại thời điểm biên soạn, do đó các chi tiết về tiểu sử và tác-phẩm cũng được giữ nguyên. Khi xuất bản, chúng tôi sẽ thêm phần tiểu sử chi-tiết ở cuối tập. Các phân tích và nhận định về các nhà văn thơ cũng được giữ nguyên dù có thể có những dữ kiên và sự Thật dễ (và đã) mất lòng, vì thiển nghĩ mục-đích của các nghiên cứu nói chung là nói lên các tính cách nghệ thuật, độc đáo và đa dạng thật sự của văn-chương cũng như trả lời văn-chương là gì hoặc có mục đích gì?

Trân trọng,

Montréal (Canada), mùa Hạ năm 2008
Nguyễn Vy-Khanh

Bài đã đăng của Nguyễn Vy Khanh

• Hoàng Xuân Sơn và nỗi thơ đồng cảm - 01.12.2008
• Nguyễn Vy Khanh: Ba mươi ba nhà Văn nhà Thơ Hải ngoại - 16.11.2008
• Nguyễn Vy Khanh: Cộng-đồng người Việt ở ngoài nước 30 năm sau - 18.09.2008
• Nguyễn Vy Khanh: Văn-học tự-do khai-phóng vẫn là nguồn hy vọng - 04.09.2008
• tính tự truyện của phùng nguyễn - 13.08.2008