Trang chính » Chuyên Đề Nghiên Cứu, Project Diaspora In bài này Email bài này

Project Diaspora: Từ Điểm Khởi Hành

Ban Điều Hành | 6.09.2008 0 bình luận |

LTS: Vì một số lý do không được biết đến, đa số các công trình nghiên cứu của chương trình dài hạn "Project: Diaspora" của trung tâm William Joiner thuộc viện Đại học Massachusetts (Boston, MA) không được phổ biến rộng rãi. Bở vì chương trình này tập hợp được một số đông các tác giả tên tuổi và có thẩm quyền về các lãnh vực văn hóa nghệ thuật, chúng tôi cảm thấy cần thiết sưu tập và ấn hành các công trình liên hệ trong chương trình Trên Kệ Sách để tiện cho việc truy cập và tham khảo của độc giả.

Chúng tôi chân thành cám ơn các tác giả đã gởi bài tham luận cũng như các văn bản liên hệ và kêu gọi sự đóng góp của các tác giả có tên trong danh sách tham dự viên (Rockerfeller fellows).

Phần giới thiệu chương trình dưới đây trích từ website của William Joiner Center và do Trần Thiện Huy chuyển ngữ:

Phần giới thiệu của William Joiner Center:

Là một nỗ lực học thuật nhiều sáng tạo và bao quát rất rộng, Đề tài Kiều dân: Nghiên cứu về người Việt Hải ngoại: nhắm đến việc khảo sát toàn diện kinh nghiệm sinh sống ở hải ngoại của người Việt. Việt Nam, vì nhiều lý do, đã trở thành một điểm nóng bỏng nơi một loạt những vấn đề lớn lao của thế kỷ XX đã gặp gỡ và trộn lẫn với nhau; và tính cách nghịch lý của một quốc gia nhỏ bé như vậy mà đã phải chứng kiến những mâu thuẫn của chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa quốc gia, mâu thuẫn Đông – Tây, sự phân cách về tôn giáo, thời kỳ tân thuộc địa, hiện đại hóa, rồi đến chế độ cộng sản, bấy lâu nay vẫn khó mà nắm bắt và phân tích một cách gọn ghẽ cho được.

Tình trạng bị chia cắt thành nhiều mảnh của một đất nước và dân tộc sống trên đó cho phép ta dự đoán rằng giới kiều dân từ đó mà ra đang ở trong một thời kỳ quá độ, còn phải vật lộn với những vấn đề về căn cước, về cộng đồng, về những mục đích chung và cái nhìn hướng đến mai hậu. Những vết sẹo, những sự tan vỡ và lệch lạc đằng sau cuộc sống tha hương, tất cả đều là tiêu điểm khảo sát cho chủ đề “Sự kiến tạo/tái tạo căn cước và vị thế của kiều dân Việt”.

Chương trình nghiên cứu viên độc lập do quỹ Rockerfeller tài trợ, tập trung vào việc người Việt đã tự kiến tạo /tái tạo ý niệm về căn cước và vị thế của mình sau 1975 như thế nào, và cho phép các học giả khảo sát những khuôn mẫu dị biệt trong sự tự nhận dạng và trong đời sống cộng đồng của người Việt đang được định hình và tái định hình như thế nào xuyên qua các thế hệ trong thời điểm hậu chiến và hậu tị nạn – từ những nghiên cứu về lịch sử, văn hóa và văn học. Các tham dự viên làm việc bằng tiếng Anh hoặc tiếng Việt sẽ thu thập thông tin tài liệu và làm việc trong quan hệ với ban giảng huấn, các chuyên gia khách mời, các tác giả, sinh viên, và cộng đồng người Việt địa phương

Hợ p tác vào đề tài này bên cạnh trung tâm Joiner là chương trình học về người Mỹ gốc Á, chương trình Đông Á học, viện nghiên cứu về người Mỹ gốc Á, Liên minh giới trẻ Mỹ gốc Á châu – Thái bình dương, và phân viện giáo dục hậu đại học – tất cả trực thuộc Đại học Boston.

Thành phần ban điều hợp chương trình:

Chương trình tài trợ nghiên cứu Rockerfeller được điều hành bởi Trung tâm William Joiner.

Trưởng Giám sát của chương trình: Kevin Bowen, Giám đốc Trung tâm William Joiner.

Giám đốc phụ trách nội trú: Nguyen Ba Chung, Giảng sư, Cộng tác viên nghiên cứu, Trung tâm William Joiner.

Ủy ban thường vụ:

Kevin Bowen, Giám đốc, Joiner Center
Madhulika Khandelwal, Giáo sư dự khuyết, môn học về người Mỹ gốc Á.
Peter Kiang, Phó giáo sư, Phân viện hậu đại học khoa Giáo dục
Michael LaFargue, Giám đốc, Đông Á học
Nguyen Ba Chung, Giảng sư, Cộng tác viên nghiên cứu, Joiner Center
Trinh Thi Tuyet Nguyen, Điều hành viên, Liên minh giới trẻ Mỹ gốc Á châu – Thái bình dương
Rajini Srikanth, Phó giáo sư, khoa Anh ngữ.

Các chủ đề nghiên cứu:

Cách phân loại chủ đề theo ba thời kỳ như ở dưới đây không nhất thiết phải tạo ra cái nhìn về cách tiếp cận cứng nhắc một chiều. Đúng hơn thì nó chỉ biểu đạt cho một phương sách có thể dùng để hiểu được hiện tượng kiều dân. Chương trình khuyến khích các ứng viên đề xướng kế hoạch của mình dựa trên cái nhìn sáng tạo riêng và lãnh vực quan tâm của mỗi người. Những đề xướng nào liên quan đến bất cứ chủ đề nào dưới đây đều sẽ được xem xét.

Chủ đề 1: Khảo sát những cách kiến tạo lịch sử Việt Nam.

Trong giai đoạn thứ nhất của thời kỳ nội trú, chương trình muốn mời các học giả khảo sát về sự kiến tạo và diễn giải lịch sử Việt Nam. Góc nhìn địa phương (Bắc, Ttung, Nam), khác biệt tôn giáo (chẳng hạn Phật giáo so với Công giáo), những hệ thống giá trị mâu thuẫn (như Nho giáo so với hiện đại hóa) và mâu thuẫn ý thức hệ (chủ nghĩa tư bản so với chủ nghĩa xã hội so với chủ nghĩa quốc gia) ảnh hưởng lên cách người Việt hải ngoại vẽ lên một cái nhìn về sự kiện, huyền thoại và ý nghĩa trong lịch sử như thế nào? Những cách hiểu lịch sử như vậy có vai trò gì trong việc Việt kiều tự kiến tạo ý niệm về căn cước của mình? Sự tranh đua giữa những lịch sử khác biệt nhau như vậy đã phản ánh gì trên những mâu thuẫn xã hội và chính trị đang tiếp tục hiện diện trên các cộng đồng, việc làm và đời sống gia đình của người Việt cả trong nước lẫn hải ngoại ngày nay? Những sự kiện lịch sử và huyền thoại tập thể góp mặt vào những cách nhìn lịch sử này như thế nào? Giáo dục chính quy về lịch sử ở tiểu học và trung học, ở bậc đại học, cũng như trong sách giáo khoa ảnh hưởng như thế nào đến việc người Việt hình thành một cách tự nhận diện mình ở hải ngoại? Trái lại, lịch sử truyền miệng từ các thành viên gia đình, thành viên cộng đồng và các khuôn mặt lãnh đạo (thể hiện qua báo chí và các diễn đàn công cộng), những người có kinh nghiệm trực tiếp về những cuộc chiến tranh cứu nước ở Việt Nam, về trại cải tạo và kinh tế mới, về hành trình vượt biên sau 1975 đã góp phần tạo thành căn cước Việt kiều như thế nào? Với sự có mặt của Internet và công nghệ thông tin, quan hệ phức tạp và biến động ngày càng gia tăng tính chất xuyên quốc gia giữa hải ngoại, nội địa và thế giới ảo ảnh hưởng thế nào đến sự kiến tạo và diễn giải căn cước Việt, lịch sử Việt? Có những phương hướng nào trong việc soạn thảo chương trình giảng huấn, giáo dục và tổ chức cộng đồng có thể kết hợp những lịch sử mâu thuẫn nhau được không?

Chủ đề 2: Những tiếng nói đang cất lên: Khảo sát văn học, ngôn ngữ và văn hóa của cộng đồng kiều dân.

Những công trình nghiên cứu ở giai đoạn đầu sẽ mở ra một nền tảng để tìm hiểu sự hình thành tiếng nói và nhân dạng của kiều dân Việt mà họ diễn đạt qua văn học, ngôn ngữ và sinh hoạt văn hóa. Nhận thấy rằng văn học và thi ca đã có vai trò lịch sử quan yếu trong việc định hình căn cước Việt và các phong trào phản kháng, chúng tôi yêu cầu các tham dự viên chương trình Rockerfeller trong giai đoạn hai khảo sát tác phẩm của những tác giả và nghệ sĩ Việt đã có tên tuổi cũng như đang xuất hiện (theo một định nghĩa rất rộng) và độc giả hải ngoại của họ theo những câu hỏi liên hệ lẫn nhau sau đây: Các tác giả và nghệ sĩ phải đối diện với những vấn đề riêng biệt nào ở hải ngoại, và họ đã giải quyết những vấn đề đó như thế nào trong tác phẩm? Những bối cảnh về ngôn ngữ, văn hoá, lịch sử, kinh tế và chính trị đã định hình cho việc sáng tác và diễn giải văn học nghệ thuật ở hải ngoại thế nào, và ngược lại, văn học nghệ thuật đã định hình lại cho những bối cảnh ấy ra sao? Ai là độc giả cho văn học nghệ thuật, và giới độc giả này phát triển lên như thế nào? Nhà văn hay nghệ sĩ và tác phẩm của họ có vai trò gì trong việc kiến tạo/tái tạo sự tự nhận dạng về mặt gia đình, công việc, và cộng đồng ở hải ngoại? Cụ thể như tiếng nói nữ giới đã có ý nghĩa và tác động ở mức nào? Ở hải ngoại văn chương nghệ thuật được cung ứng từ những nguồn nào, và ngôn ngữ cũng như văn hóa Việt đang thay đổi ra sao? Các nhà văn và nghệ sĩ hải ngoại quan hệ thế nào với đồng nghiệp của mình ở Việt Nam?

Chủ đề 3: Kiến tạo/tái tạo căn cước và vị thế người Việt: một cái nhìn lâu dài

Giai đoạn ba sẽ tiếp tục phát triển thêm chủ đề một và hai, trong khi tạo điều kiện cho các tham dự viên khảo sát sự tự kiến tạo/tái tạo căn cước và vị thế của người Việt hải ngoại qua những câu hỏi sau: Đối với người Việt hải ngoại, quê hương định nghĩa như thế nào? Những định nghĩa về quê hương và căn cước đã bị tác động như thế nào từ những thay đổi chính sách ở trong nước, như cuộc đổi mới năm 1986, hủy bỏ cấm vận của Hoa kỳ năm 1994, và cuộc chuyển đổi đang diễn ra đến một nền kinh tế theo định hướng thị trường hơn – với kết quả là gia tăng thông tin, du lịch và đầu tư đến từ các cộng đồng hải ngoại. Cùng với con số tăng trưởng những Việt kiều thăm lại quê nhà qua đường du lịch và internet, hình ảnh Việt Nam đang thay đổi ra sao và người trong nước đang nhìn Việt kiều như thế nào? Tác động của hải ngoại trên quê hương gồm những mặt nào và tác động của việc mở cửa cho hải ngoại có những gì? Những cộng đồng người Việt phản ánh biến chuyển chung quanh và thiết lập lại những hệ thống về nhân dạng, quan hệ và giá trị như thế nào? Những hệ thống ấy đang thay đổi ra sao? Những vấn đề, cung cách, và tiên niệm trong việc phát triển cộng đồng Việt có tương đồng và dị biệt gì tại những địa điểm trải rộng khắp hải ngoại, cũng như với những cộng đồng hải ngoại khác, chẳng hạn người Hoa đến từ Việt nam? Các cộng đồng hải ngoại đã hình thành những ý niệm mới về đời sống dân sự và hành xử dân chủ như thế nào trong khi họ đấu tranh để có được tiếng nói, chỗ đứng, và quyền lợi ở nước sở tại? Những bài học về đời sống dân sự và hành xử dân chủ, cũng như những thay đổi có liên quan với chúng về vai trò và nhân dạng của mỗi phái tính hay thế hệ có thiết thực gì không với bên trong nước? Đời sống ở hải ngoại kèm theo những thử thách cũng như những viễn ảnh về lâu về dài nào cho người Việt, và một cuộc nghiên cứu – phát triển thiết thực có thể có nội dung như thế nào?

Điều khoản của công việc nghiên cứu:

Mỗi đề án nghiên cứu sẽ có độ dài từ 3-9 tháng (tháng 9 – tháng 6). Trong thời gian lưu trú tại trường, các tham dự viên sẽ có đặc quyền sử dụng phương tiện của trường, bao gồm mượn sách thư viện, truy cập internet và tài khoản email. Họ cũng sẽ được tư vấn về chuyện tìm nơi ăn ở và bảo hiểm sức khoẻ cho thời hạn lưu trú. Chỗ làm việc trong văn phòng, máy vi tính, điện thoại, điện thư, và phương tiện thư tín sẽ được cung cấp qua văn phòng của trung tâm William Joiner. Có thể sẽ có tham dự viên được phân phối qua những cơ quan tham gia đề án nếu thấy thích hợp. Với những tham dự viên mới sẽ có các hoạt động hướng dẫn, trong đó họ sẽ được giới thiệu với ban giảng huấn, sinh viên, những lãnh đạo cộng đồng và thành phần giảng huấn được mời từ Việt Nam thuộc các chương trình khác.

Trong thời hạn lưu trú, mỗi tham dự viên sẽ gặp mặt Ủy ban thường vụ ít nhất hai lần, một lần lúc bắt đầu và một lần lúc kết thúc thời hạn lưu trú để thảo luận về đề án của họ. Buổi gặp mặt đầu tiên sẽ tập trung vào việc sắp xếp những điều kiện sẵn có của nhà trường hay cộng đồng để đáp ứng nhu cầu của mỗi đề án; buổi gặp thứ hai sẽ thảo luận về thành công và thất bại của đề án, cũng như kế hoạch tiếp tục công trình sau khi hạn lưu trú chấm dứt. Các tham dự viên sẽ có ít nhất hai buổi thuyết trình trong thời hạn nghiên cứu: một trong khuôn viên trường và một tại một địa điểm thích hợp trong cộng đồng. Thuyết trình cần tập trung vào một vài khía cạnh nào đó của công trình nghiên cứu trong khi đang lưu trú.

Ngoài ra, tham dự viên sẽ gặp gỡ một nhóm chủ chốt những nhân vật trong cộng đồng người Việt có thể sẽ bao gồm các nhà giáo, thủ thư, các cơ quan phục vụ con người, các học giả, thành viên các tổ chức sinh viên, nghệ sĩ, nhà văn và báo giới. Nhóm này sẽ hoạt động như một nhóm cố vấn không chính thức cho trung tâm và Ủy ban thường vụ xuyên suốt đề án và sẽ đưa ra những gợi ý liên quan đến các hoạt động tiếp nối theo sau khi thời hạn nghiên cứu đã mãn.

Thành Phần Tham Dự Viên (Rockerfeller Fellow)

Niên khóa 2000-2001:
  • Giáo sư Hoàng Ngọc Hiến
  • Giáo sư Nguyễn Huệ Chi
  • Giáo sư Michele Janette
  • Tiến sĩ Kiều Linh Caroline Valverde

Niên khóa 2001-2002:

  • Karin Aquilar-San Juan
  • Đặng Tiến
  • Đỗ Quyên
  • Henry Nguyễn Hữu Liêm
  • Nguyễn Thị Thanh
  • Tạ Chí Đại Trường
  • Trin Yarborough

Niên khóa 2002-2003:

  • Mariam Beevi
  • Sergei Blagov
  • Bùi Thị Lan Hương
  • Đỗ Minh Tuấn
  • Maureen Feeney
  • Hoàng Khởi Phong
  • Nguyễn Ý Đức
  • Nguyễn Mộng Giác
  • Nguyễn Mạnh Hùng
  • Nguyễn Vy Khanh
  • Phạm Xuân Nguyên
  • Phan Huy Đường
  • Meridel Rubenstein
  • Trần Văn Thủy
  • Indigo A. Williams

 

Nguyên văn Anh ngữ:

Project Diaspora: Study of the Vietnamese Overseas

An innovative and far-reaching academic endeavor, Project Diaspora: Study of the Vietnamese Overseas has undertaken the comprehensive task of studying the Vietnamese experience in diaspora. In many ways, Vietnam was a cauldron for a host of the major issues of the Twentieth Century. The irony of such a small country experiencing the conflicts of colonialism, nationalism, the East-West conflict, religious disparities, neo-colonialism, modernization, and communism has largely eluded a neat analysis.
The fragmentation of a country and its people suggests a diaspora in transition, struggling with issues of identity, community, shared purposes, and a vision of the future. The scars, fragmentation and dislocation underlying the diasporic experience are all the focus of the project’s theme "(Re)Constructing Identity and Place in the Vietnamese Diaspora."
The fellowship program, which is funded by the Rockefeller Foundation, focuses on (re)constructions of identity and place in the Vietnamese diaspora after 1975 and enables scholars to explore how diverse paradigms of Vietnamese identity and community – through the study of history, literature and culture – are being shaped and reshaped in the post-war and post-refugee era across generations.
Fellows working in either English or Vietnamese conduct research, interact with faculty, visiting scholars, writers, students and the local Vietnamese community during their residency.
Collaborating on the project with the Joiner Center are the Asian American Studies Program, the East Asian Studies Program, the Institute for Asian American Studies, the Coalition for Asian Pacific American Youth, and the Graduate College of Education – all at the University of Massachusetts Boston.

 

Project Staff/Standing Committee

The Rockefeller Fellowship Program is admistered by the William Joiner Center.
Program’s Principal Investigator: Kevin Bowen, Joiner Center Director
Residency Program Director: Nguyen Ba Chung, Lecturer, Joiner Center Research Associate

Standing Committee:
Kevin Bowen, Director, Joiner Center
Madhulika Khandelwal, Assistant Professor, Asian American Studies
Peter Kiang, Associate Professor, Graduate College of Education
Michael LaFargue, Director, East Asian Studies
Nguyen Ba Chung, Lecturer/JC Research Associate
Trinh Thi Tuyet Nguyen, Coordinator, CAPAY
Rajini Srikanth, Assistant Professor, English Department

Residency Themes

The following three-fold thematic division does not necessarily envision a strictly linear approach. Rather it represents one possible strategem to look at the diasporic phenomenon in an intelligible fashion. Applicants are encouraged to make proposals based on their own innovative perspectives and special area of interests. Proposals related to any one of the three theme groups will be considered.

Theme Group 1: Examining Constructions of Vietnamese History
During the first phase of residencies, visiting scholars are invited to explore issues in the construction and interpretation of Vietnamese history. How do regional perspectives (northern, southern, and central points of view), religious differences (e.g. Buddhism versus Catholicism), contradictory value systems (e.g. Confucianism vs. modernization) and conflicting ideologies (capitalism vs. socialism vs. nationalism) influence diasporic constructions of fact, myth, and meaning in Vietnamese history? What role(s) do these historical understandings play in the (re)constructions of Vietnamese identities in the diaspora? How is the contestation over Vietnamese histories reflected in unresolved political and social conflicts that continue to surface in Vietnamese communities, work, and family life, both in the diaspora and in Viet Nam today? How do historical facts and collective myths feature in the construction of histories? How does formal education about Vietnamese history in elementary and high schools, college courses, and texts influence the framing of Vietnamese identities in the diaspora? Alternatively, how do oral histories from family members, community members and leaders (as evidenced in Vietnamese community newspapers and forums), who had direct experiences with colonial wars in Viet Nam, experiences in reeducation camps and resettlement in New Economic Zones and escape journeys after 1975 help shape Vietnamese diasporic identities? With the internet (mang luoi) and information technology, how do the increasingly transnational dynamics between diaspora, homeland, and cyberspace influence the constructions and interpretations of Vietnamese histories and identities? Are there strategies for curriculum design, pedagogy, and community organizing that can incorporate conflicting histories?

Theme Group 2: Emerging Diasporic Voices: Exploring Vietnamese Literature, Language, and Culture in the Diaspora
Contributions by fellows in the first phase will lay a ground work for understanding the development of Vietnamese diasporic voices and identities as expressed through literature, language, and culture. Recognizing that poetry and literature have historically played a critical role in shaping Vietnamese identities and movements of resistance, we ask Rockefeller fellows during the second phase of residency to explore the work of established and emerging Vietnamese writers and artists (broadly defined) and their audiences in the diaspora through the following interconnected questions: What are the particular issues that writers and artists face in the diaspora and how do they address these issues and themes in their work? How do the contexts of language, culture, history, economics, and politics shape the production and interpretation of literature and art in the diaspora and how does literary or artistic work, in turn, shape those contexts? Who are the audiences for this literature and art and how are they evolving? What roles do writers, artists, and their work play in (re)constructing home, family, and community identities in the diaspora? What is the significance and impact of women’s voices, in particular? What are the resources for Vietnamese literature and culture in the diaspora, and how are Vietnamese language and culture changing? How do diasporic writers and artists relate to their counterparts in Viet Nam?

Theme Group 3: (Re)Constructions of Vietnamese Identity and Place in the Diaspora: A Long Term Perspective
The third phase of residency will continue building on phases one and two, while inviting fellows to explore (re)constructions of Vietnamese identity and place in the diaspora through the following questions: What defines home for Vietnamese in the diaspora? How have definitions of home and identity been affected by various policy changes in Vietnam such as doi moi (renovation) in 1986, the U.S. Embargo Lift in 1994, and the current transition to a more market oriented economy with its resulting access to increased information, travel, and investment from Vietnamese diasporic communities. With the increasing numbers of Viet Kieu (overseas Vietnamese) visiting their homeland through travel and the internet, how are images of Viet Nam changing, and how do Vietnamese perceive the diasporic visitors ? What are the impacts of the diaspora on the homeland and what are the impacts of opening the homeland to the diaspora? What are the ways in which Vietnamese communities reflect and reproduce systems of identities, relationships, and values? How are these systems changing? How do problems, practices, and visions of Vietnamese community development compare and contrast in various settings across the diaspora as well as with other diasporic populations, including ethnic Chinese from Vietnam? How are Vietnamese diasporic communities developing new notions of civic life and democratic practice as they struggle to claim voice, space, and rights in their host societies? How are these lessons in civic life and democratic practice and related changes in gender and generational roles and identities relevant to the homeland? What are the long-term challenges and prospects for the Vietnamese diaspora, and what should constitute a long-term agenda for relevant research and development?

Terms of Fellowships:
Fellowships shall be for a term of three to nine months ( September through June). While in residence, fellows will have all the privileges of university faculty, including library borrowing, internet access, and email accounts. Fellows will receive advice and consultation in finding housing and health insurance for the terms of their residence. Office space, a computer, telephone, fax, and mailing will be provided through the office of the Joiner Center. Some fellows, where appropriate, may have their residencies assigned to other participating units such as the Asian American Studies Program or the Institute for Asian American Studies. There will be orienting activities for all new fellows on campus where they will be introduced to university faculty, students, community leaders, and local visiting faculty from Vietnam in other programs.

As part of their residency, fellows will meet with the standing committee at least twice, once at the beginning and once at the end of their residencies to discuss their projects. The first meeting will focus on ways to match university or community resources with the needs of the research project; the last meeting will be a discussion of successes and failures and plans for continuing project work after the terms of the residency. Visiting fellows will make at least two presentations during the period of their fellowships: one on campus and one at an appropriate site in the community. These presentations should center on some aspect of the fellow’s research while in residence.

In addition, fellows will also meet with a core group of individuals from the Vietnamese community that may include teachers, librarians, human service providers, scholars, members of student organizations, artists, writers, and journalists. This group will act as an informal advisory group for the center and the standing committee throughout the project and will make recommendations for continuation activities after the fellowship program has ended.

Rockerfeller Fellows:

2000-2001:

2001-2002:

2002-2003:

Bài đã đăng của Ban Điều Hành

Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Ban biên tập Trên Kệ Sách dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập trước khi phổ biến.